… เคล็ดลับเมื่อถูกฟ้องคดีเช็ค ในการจ่ายหรือชำระหนี้เป็นเช็คนั้นภายหลังหากเช็คไม่สามารถขึ้นเงินได้หรือที่เรียกกันง่ายๆว่าเช็คเด้งนั้น ในทางกฎหมายสามารถดำเนินคดีได้ทั้งทางแพ่งและทางอาญา แต่ผู้ถือเช็คนั้นมักจะนิยมดำเนินคดีอาญาเนื่องจากเป็นมาตรการที่มีโทษจำคุกทำให้โอกาสได้รับเงินตามเช็คได้เร็วกว่า โดยทั้งนี้ในบางครั้งการดำเนินคดีเช็คในทางอาญาก็มี ข้อจำกัดหลายอย่างที่จะทำให้ ผู้ถูกฟ้องคดีมีข้อต่อสู้ ยกตัวอย่างดังนี้

1. #ขาดอายุความ พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค นั้น เป็นคดีที่ยอมความได้จึงต้องดำเนินการแจ้งความร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับตั้งแต่วันที่เช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน ดังนั้นเบื้องต้นสิ่งที่จะสามารถสังเกตและยกขึ้นต่อสู้ได้คือถ้าโจทก์หรือผู้เสียหายไม่ได้ดำเนินการยื่นฟ้องคดีหรือไม่ดำเนินการแจ้งความร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนแล้ว คดีเช็คในทางอาญาก็จะขาดอายุความแต่อาจจะดำเนินคดีในทางแพ่งต่อไปได้

2. #หนี้ต้องมีอยู่จริงและบังคับได้ตามกฎหมาย มูลหนี้ที่จะมาฟ้องในทางอาญานั้นจะต้องเป็นมูลหนี้ที่บังคับได้ตามกฎหมายเท่านั้น ยกตัวอย่างกรณีที่สามารถต่อสู้คดีได้เช่น นำเช็คมาแลกเงินสด มูลหนี้พนันบอล หวยใต้ดิน เช็คค้ำประกันเงินกู้ เช็คค้ำประกันหนี้อื่น รวมถึงเช็คที่รวมอัตราดอกเบี้ยเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด เป็นต้น

3. #ตกลงผ่อนผันหรือยอมความในทางแพ่งกันแล้ว ในการนำมูลหนี้ในเช็คมาฟ้องเป็นคดีอาญานั้น หากมีการดำเนินคดีแพ่งหรือทำบันทึกข้อตกลงในทางแพ่งกันแล้วในลักษณะที่เข้าเกณฑ์เป็นสัญญาประนีประนอมยอมความกันหรือลักษณะที่ตกลงผ่อนผันให้แก่กันแล้วจะทำให้มูลหนี้ตามเชคในคดีอาญานั้นระงับไป แม้จะทำบันทึกข้อตกลงว่าสัญญาประนีประนอมยอมความนั้นไม่ทำให้คดีอาญาระงับก็ตาม แต่ในข้อกฎหมายถือว่า การทำสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีความผิดอันยอมความได้ทำให้มูลหนี้คดีอาญาระงับไป

4 #แจ้งความร้องทุกข์ไม่ถูกต้อง การดำเนินคดีเช็คในทางอาญานั้นหากดำเนินคดีผ่านพนักงานสอบสวนโดยการแจ้งความและภายหลังมาฟ้องคดีเอง มีข้อสังเกตหากในบันทึกประจำวันที่ลงไว้ในการแจ้งความไม่มีลักษณะเป็นการแจ้งความแล้วจะทำให้คดีขาดอายุความเช่นการลงในบันทึกประจำวันว่า แจ้งความเพื่อไปฟ้องคดีเอง แจ้งความเอาไว้เป็นหลักฐาน แจ้งความเพื่อกันคดีขาดอายุความ เป็นต้น เมื่อไม่ได้มีวัตถุประสงค์ในการที่จะให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีแล้ว ก็ไม่ถือว่าเป็นการแจ้งความโดยชอบและหากภายหลังยื่นฟ้องคดี เกิน 3 เดือนนับตั้งแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินแล้ว ก็จะถือว่าคดีขาดอายุความ

5 #ขึ้นเช็คไม่ตรงวัน กรณีที่ผู้ถือเช็คทำการขึ้นเช็คไม่ตรงวันก็มีความเสี่ยงหลายข้อเช่น หากในวันที่ลงไว้ในเช็คมีเงินพอที่จะชำระตามเช็คแล้วแต่หากผู้ถือเช็คขึ้นเช็คช้ากว่าที่ลงไว้ ก็จะถือว่าขาดองค์ประกอบในการกระทำความผิด

6 #นำเช็คใบใหม่มาแลก กรณีมูลที่เดียวกันหากมีการจ่ายเช็คมากกว่า 1 ใบยกตัวอย่างเช่นเช็คใบแรกไม่สามารถขึ้นเงินได้ลูกหนี้จำนำเช็คใบที่ 2 มาแลกนั้นต้องควรระวังเนื่องจาก จะถือว่าไม่เป็นความผิดทางอาญา

7 #เช็คใบเดียวกันขึ้นเงินหลายครั้ง กรณีเช็คใบเดียวกันนั้นหากมีการขึ้นเงินมากกว่า 1 ครั้งนั้นต้องระมัดระวังเพราะอายุความจะเริ่มนับตั้งแต่การที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินในการขึ้นเช็คใบดังกล่าวในครั้งแรก และอาจทำให้คดีขาดอายุความได้

8 #เช็คไม่ลงวันที่ การออกเช็คที่ไม่ลงวันที่นั้นถือว่าไม่อาจทราบได้ว่าผู้สั่งจ่ายจะสั่งให้ธนาคารใช้เงินตามเช็คในวันใดจึงไม่เป็นความผิดทางอาญา

9 #เช็คไม่ลงจำนวนเงิน เช่นเดียวกับข้อ 8 ก็คือ ไม่มีความผิดทางอาญา คือขณะออกเช็คนั้นลูกหนี้ไม่ทราบว่าจะต้องมีการชำระเงินตามเช็คเท่าไหร่

เทคนิคดังกล่าวข้างต้นเป็นคำแนะนำเบื้องต้นในการ สังเกต การต่อสู้ในคดีเช็ค ทั้งนี้มูลหนี้ในแต่ละคดีก็จะมีความแตกต่างกันไป การเจรจาเพื่อชำระเงินกับเจ้าหนี้ก็ถือเป็นอีกทางออกที่ดีเพราะจะได้สิ้นสุดไปทางคดีอาญาและคดีแพ่งในคราวเดียวกัน

ผู้เขียน
ภูดิท โทณผลิน
27 ตุลาคม 2562

ติดตามข่าวสารความรู้ทางกฎหมายได้ทางไลน์แอด

https://line.me/R/ti/p/%40kft2307m

 

ผู้เขียน ทนายภูดิท โทณผลิน 084-7068581